İradənin zəfər çaldığı gün

Bu gün 14 iyuldur. Təqvimdə növbəti bir gün kimi görünsə də, əslində bu tarix Azərbaycanın mənəvi coğrafiyasında “İradənin zəfər çaldığı gün” kimi qızıl hərflərlə yazılıb. 1969-cu ilin 14 iyulunda xalqımızın taleyinə bir lider deyil, bir əfsanə daxil oldu. Həmin gün Azərbaycanın dövlətçilik salnaməsinə yeni bir dövrün səhifəsi açılarkən, xalqımız  bəlkə də hələ fərqində deyildi ki, qarşısındakı şəxs sadəcə bir rəhbər deyil, zamanın axarına qarşı duran bir əfsanənin təməlini qoyan memardır.

Təsəvvür edin, o dövrdə Azərbaycan milli kimliyini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı. İnsanların gözündəki inam sönmüş, milli yaddaşın kökləri qurumağa başlamışdı. Məhz  belə  bir  zamanda,  sanki  təbiət  özü  xalqın yox olmaqda olan ruhunu  xilas  etmək üçün tarixi bir fırtına göndərdi. Bu qaraltıda bir “Lider ürəyi” yandı. Bu, Heydər Əliyev idi.

Onu niyə əfsanə adlandırırıq?

Çünki  əfsanələr  çətinliklərdən  qorxmur, əksinə, onları öz xeyrinə çevirir. O, ən çətin siyasi şəraitlərdə belə, Azərbaycanın dövlətçilik sütunlarını gizlicə, bəzən də məharətlə, lakin hər zaman qətiyyətlə tikməyi bacardı.

Çünki  əfsanələr  xalqın  ruhu ilə eyni dildə danışır. O, sadəcə rəhbər deyildi; o, xalqın arzularının tərcümanı, milli qürurumuzun tərənnümçüsü idi. Çünki əfsanələr zamanın  fövqündə  durur.  Heydər Əliyev o illərdə gələcəyin Azərbaycanını görürdü. O, bugünün  təhsilini, bugünün mədəniyyətini, bugünün müstəqil dövlətini hələ o dövrdə  öz  təfəkküründə  layihələndirmişdi.  Onun lider ürəyi, zamanı qabaqlayan bir saat kimi döyünürdü.

​O, 1969-cu  ildə  başladığı  missiyanı  sadəcə  bir  inzibati  rəhbərlik  kimi deyil, həm də  milli oyanışın məşəli kimi görürdü. İmperiyanın sərt qadağaları altında Azərbaycanın  milli  mənliyini, dilini və mədəniyyətini dirçəltməyi özünün ən müqəddəs  vəzifəsi hesab edirdi. Həmin gün xalqın taleyinə atılan imza, əslində, gələcək müstəqilliyimizin ilk hüquqi və  mənəvi  bəyannaməsi  idi.

​Onun  əsas  gücü xalqın ruhu ilə eyni dildə danışmasında, xalqın arzularının tərcümanı  olmasında   idi.  Heydər  Əliyev  hər  bir tarixi abidənin, hər bir klassik əsərin  kölgəsində  Azərbaycanın  gələcək azadlığını görürdü. Bir abidəni bərpa edərkən,  əslində,  o,  xalqın  sınmış  qürurunu bərpa edirdi. Biz bu gün mədəni irsimizin mühafizəçiləri olaraq, onun o illərdə təməlini qoyduğu o nəhəng estafeti daşıyırıq. Çünki o bizə öyrətdi ki, torpaq o zaman Vətən olur ki, onun altında dəfn olunan tarixinə, üstündə  gəzən insanına və  gələcəyinə  sahib  çıxasan.

​​Bu  gün 14  iyula  baxarkən,  biz  sadəcə  bir  tarixin  deyil,  bir  sistemin,  bir  nizamın və bir dövlətçilik məktəbinin başlanğıcını görürük. Heydər Əliyev bizə “Dövlətçilik nədir?” sualının ən dolğun cavabını öz həyatı ilə verdi. O, dövləti bir təşkilat kimi deyil, bir ailə, bir ocaq, bir xəzinə kimi sevməyi bizə aşıladı.

​1969-cu  ildə  təməli qoyulan bu yol, 1993-cü ildə xalqın təkidli çağırışı ilə xilaskarlıq  missiyasına  çevrildi  və  nəhayət, 2020-ci  ildə  özünün  zirvə  nöqtəsinə – tarixi Zəfərə çatdı. Bu Zəfər, 14 iyulda qoyulan o sarsılmaz təməlin ən parlaq, ən möhtəşəm  bəhrəsidir.  O,  zamanın  sərt  axınına  baxmayaraq, xalqının  mədəni  və tarixi yaddaşını bir xəzinə kimi qoruyub gələcəyə – bizlərə daşıdı.

​ ​Bəzən  deyirlər  ki, tarix izsiz ötüb keçir. Lakin Heydər Əliyev kimi şəxsiyyətlər üçün  tarix  sonu  görünən  bir  yol deyil, ulduzlara uzanan bir şölədir. O, bizə  öyrətdi ki, bir  liderin  ən  böyük  əsəri — torpaqdan  yüksəltdiyi binalar deyil, o binaların içində  böyütdüyü milli  ruhlu gənclikdir.

​Bu gün biz onun qoyduğu bu əfsanəvi mirasın varisləriyik. Hər birimiz, öz sahəmizdə, istər  tarixi  abidələrimizi  qoruyarkən,  istər  gənc  nəslə  dərs deyərkən, istərsə  də sadə bir təşəbbüsə imza atarkən, əslində o əfsanənin növbəti sətirlərini yazırıq.  Bizim  bu  gün  gördüyümüz  iş,  sadəcə vəzifə icrası deyil; bu, Vətən qarşısında  bir namus borcudur.

​Heydər Əliyev məhz o az  saylı liderlərdəndir ki, özü ilə bərabər bütün xalqını da zamana meydan oxumağa məcbur etdi. İndi bizim üzərimizə düşən vəzifə daha böyükdür:  biz  sadəcə  mirası qoruyanlar deyil, o mirası daha da zənginləşdirib gələcəyə ötürən memarlar olmalıyıq. Hər birimiz öz sahəmizdə, öz  peşəkarlığımızla Heydər  Əliyev  ideallarının  canlı  şahidləri  və  daşıyıcılarıyıq.

​​Unutmayaq:  Əfsanələr  yaşadıqca,  onları  yaşadanlar da unudulmur. Bizim borcumuz — o liderin ürəyindəki odla, xalqımıza olan tükənməz sevgi ilə bu yolda yürüməkdir.  Qoy, 14  iyulun  ruhu,  o  böyük liderin bizə miras qoyduğu sarsılmaz iradə  və  Vətən eşqi hər zaman  qəlbimizdə  və  işlərimizdə  yaşasın!

​Tarix  bizə bir şans verib: biz müstəqil Azərbaycanın qurucularının varisləriyik. Bizim əlimizdə o liderin bizə əmanət etdiyi bayraq var. Bu bayrağı daha yüksəklərə qaldırmaq, onun işığını daha uzaqlara aparmaq bizim həm tarixi, həm də mənəvi borcumuzdur.  Çünki  biz, o  əfsanənin  davamçılarıyıq.  Və  bu  əfsanə, biz  yaşadıqca və  işlədikcə  əbədi  olaraq  yaşayacaqdır!

Samir Zülfiyev, 

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin Qəbələ Regional İdarəsinin İsmayıllı rayonu üzrə baş mütəxəssisi

14 İyul 2026, 22:46 - 161